Yurtdışında yaşayan tıpkı kökten insanların oluşturduğu topluluklara ‘diaspora’ deme modası var, lakin bu çok da hakikat bir isimlendirme değil zira içinde bir kopuntu manasını barındırıyor. Bugün hangi iş kolundan olursa olsun milletlerarası kurum ve firmalarda çalışan yahut yurtdışında kendi işini kurmuş bulunan Türkiye kökenli şahıslara baktığımızda çabucak hiçbirinde bir kopukluk olduğunu gözlemlemiyoruz. Çağdaş dünyada emeğini Türkiye dışında profesyonel pazara arz eden iş-görenler evvelki kuşaklardaki göçmen toplulukları ile farklılıklar gösteriyorlar. Bilhassa toplumsal medyanın ve yeni irtibat ortamlarının varlığı bir kopma yerine sanal bir birliktelik sağlıyor, zira artık eskisi üzere kalın çizgilerle çizilmiş hudutlar yok. Beyin göçü kavramı da bu ince hudutlarda manasını kaybediyor, arabesk bir gurbetçi tablosundan fazla küresel işgücü olgusu ağır basıyor.
Bu küresel emek pazarında Türk varlığı ve birliği Türkiye için kayda paha bir avantaj haline geldi, dışa açılım, küresel etkileşim sağladı. Denizcilik yakıtları özeline bakarsak bunda 20 sene evvel bunker bölümünde yurtdışında yaşayan yalnızca eski İstanbul hanımefendisi Eleni Charalambous vardı Londra’da, o kadar. Daha sonra Melis (Yıldırım) Maddison, Can Ertem, Burcu Meşelik ve ben Can Besev dahil olduk İngiltere takımına. Hepimiz de birinci başlarda düşük düzey pozisyonlardaydık, lakin o vakit bile bu küçük birliktelik global bir tesire dönüştü; bunker dünyasının en büyük aktifliği olan petrol haftasında Can Ertem’in doğum gününü büyük bir birliktelik ruhu ile kutlamaya karar verdik. Londra Mayfair’de Melis Maddison’un eşinin bildiği bir publa anlaştık ve herkesin kendi içkisini yiyeceğini ödediği bir aktiflik düzenledik ve bölümden tanıdığımız herkesi davet ettik. O vakte kadar bunker dünyası aktiflikleri yalnızca hafta içi bir yemek ve ertesindeki birkaç partiden ibaretti pazar günü boş geçiyordu. Pek de beklemediğimiz bir biçimde yüzlerce kişi geldi o puba ve sonrasında hala devam eden Türk partisi oluştu, en tanınan ve dolup taşan etkinliklerden başta geleni oldu ve yayıldı. Bugün o pubın etrafındaki her yer artık güç haftası olan haftanın öncesindeki pazar günü çeşitli şirketlerin partilerine konut sahipliği yapıyor bütün sokak ve binlerce kişi ‘Türk partisinin orada’ buluşuyor. Bu binlerce kişinin içinde aşağı üst dünya denizcilik yakıtlarına istikamet veren herkes var ve ‘bize’ geliyorlar haftaya hoş başlamak için, hala daima bir arada mesleğinde de büyüyen Can Ertem’in doğum gününü kutluyoruz. Bu kadar küçük bir Türk varlığı bile ne kadar büyük bir tesir bıraktı, hala de devam ediyor. Yalnızca sevgimizi ve Türk kimliğimizi verdik, bayrağımızı astık ve kapımız daima herkese açık oldu, birlik olduk. Birbirine karşı ticari olarak kanlı bıçaklı olanlar bile Türk partisinde bir ortaya gelip kaynaştılar. O vakitler biz iki Can yalnızca analisttik ve bir şirketin CEO’su puba geldiği vakit ooo diyorduk vay be! ‘o bile geldi’. Artık o ‘bile’ler Türk.
Bugün dört değerli deniz yakıtları firmasının CEO’ları Türk; Cockett CEO’su Cem Saral, Kairos CEO’su Mithat Çiftçioğlu, Oilmar CEO’su Yusif Mammadov ve XO-XPower CEO’su Sinan Utlu.
20 sene evvel yurtdışında çalışan bir avuçtan az Türk sayısı bugün 100’e yaklaştı. Asya, Avrupa ve Amerika’da her yerde varız ve bir Türk ekolü var. Dünya Bunker Endüstrisi birliği IBIA da evvel Güç Petrol sahibi Mustafa Muhtaroğlu ile temsil edildik (kendisi İstanbul’a bunker konferansları serisini de kazandırdı) artık Unerco CEO’su Ufuk Erinç bayrağı ve Türk varlığını devraldı. CEO’lar dörtlüsüne ilaveten bir çoğumuz da üst seviye görevlerdeyiz ve bulunduğumuz yapılarda etkiliyiz. Ticari dünyanın dışına bakarsak Uluslararası Enerji Ajansı IEA’nın lideri dahi Türk, dünyanın en değerli yakıt ve denizcilik avukatlarından Hakan Tüfekçi de.
Çoğu yakıt ve denizcilik istihbarat şirketlerinde artık en az bir Türk var ve bu çok kıymetli bir bilgi, erişim ve iş ağı. Rastgele bir mevzu hakkında kesinlikle birimizin bir fikri yahut fikir sahibi tanıdığı her vakit var, birlikte katiyetle daha güçlüyüz. Dünyadaki tüm şirketlerde en az bir Türk olduğu vakit işte ve lisanda birlik olduğunda kelamımız ve gücümüz artacak, o yüzden yayılmak çok değerli. Karar ve tesir mercilerindeki insanlara ‘abi, abla, kardeşim’ diye ulaşabilmek çok farklı bir ayrıcalık hiçbir vakit ‘dear sir’ ile tıpkı değil. Kollektif deneyim, ağ ve bilgi bir ortaya konulduğunda ulaşılamaz ve yapılamaz şeyler değerli ölçüde azalıyor.
Çok klişe bir biçimde daima denir ki efendim Museviler birbirlerini fiyat, İngilizler birbirini kayırır bir kulüptürler, Ermeniler dayanışma içindedir vs. Bugün Türk’ler artık dayanışma ve birlik olabilecek kritik sayıya ulaştı ancak o ruh şimdi tam olarak beden bulabilmiş değil. Biz millet olarak ayrışmaya meraklıyız, iş dünyası da buna dahil. Amerikan ekolü ‘networking’ konusunda yapmacık ve zorlama bir efor sarf ederken biz hala kaynakları kullanma noktasında geri ve hoyratız lakin üstteki özetle daha çok yeniyiz. Yalnızca 20 senede neredeyse sıfır noktasından bugünkü duruma geldik bir 10 sene sonrasında çok daha farklı bir noktada olabiliriz. Bu yolu şuurlu yürümeliyiz, rakip de olsa tıpkı bütünün paydaşı olduğumuzun farkındalığına olmalıyız. O bütün de şuur de bir günde oluşmuyor sabır, sevgi, özveri ve emek istiyor. Ekilen her tohum çıkacak diye bir kural yok lakin ekilmeyen toprakların boş kalacağı kesinlikle.
İstanbul kıymetli bir yakıt limanı olmakla birlikte, sonuçta bir tali liman dünya ticaretinde. Türk bunker kesiminin vizyonu da İstanbul ve Türkiye’den ibaret olmamalı. Örneğin nasıl Danimarka merkezli birkaç firma oranın kasabalarından çıkıp global oyuncular olabildiyse ve birçok kilit rolde yalnızca Danimarkalılar varsa bir Türk yapılanması için de uzun metrajlı bir bakış açısında gerekli beşeri sermaye de oluşuyor. Bugün buna en yakın duran firma can Azerbaycan sahipli Oilmar, o hamaseti liman ve denizcilik manasında gösteren Küresel Ports ve CMA CGM ortağı Yıldırım Holding var kaçların ortasında. Küresel Ports 2004’te Ege Port Kuşadası ile başlayan liman işletmeciliği iş kolunda geride bıraktıkları 20 senede dünyanın en büyük kruvaziyer liman işletmecisi oldu ve gururla Türkler yönetiyor. Dal dışından da Ülker’in sahibi Yıldız Holding bir muvaffakiyet öyküsü bugün dünyanın en kıymetli markaları Türk artık, Beko da öbür bir örnek kaçların yanında. Artık toprak almak vatanseverlik noktasında şirket almaktan ileri değil.
Yakıt dünyasından genel denizcilik topluluğuna bakarsak orada daha geniş kapsamlı bir yayılım var ve buraya sıkıştırmak haksızlık olur, öteki bir yazının konusu olabilir. Genel sınırlarıyla değinirsek, dünyanın kıymetli firmalarının birçoklarında en az bir Türk var ve giderek daha kıymetli durumlar alıyorlar, orta takımlarda dayanışma da biraz da ‘okullu’ olmanın ilişkisiyle çok daha güçlü çünkü devrecilik değerli bir gelenek hala. Üniversiteler ve araştırma kuruluşları da tekrar tıpkı, Türk varlığı giderek daha da artıyor, arttıkça bilgi hazinemiz de artıyor, en uygun örneklerden birisi Okan Duru’nun faaliyetleri. Rastgele bir limanda bir sorun yaşayan yahut bir sorunun yanıtını arayan bir denizci toplumsal medya yahut whatsapp kümesinde bulabiliyor. Bu değerli bir güç zira bilen bir Türk çoklukla var ve yardım eder. Türk sahipli armatör ve kiracı firmalar da yavaş yavaş yurtdışında oluşmaya başladı, küresel piyasada sermaye ve tesir sahibi olmak da kıymetli. Ben yakıt açısından baktığımda mesela bu firmaların taleplerinin çoğunlukla Peninsula’ya dünyaya yayılmış Türk yakıt satışçılarından geldiğini görüyorum ve bu beni memnun ediyor. Çin devlet siyasetlerine bakarsak büyük çapta kapalı devre bir küresel iktisat kurma çabası içindeler, bir güç ve bağımsızlık sıkıntısı bu.
Densizler ve berbat niyetliler her vakit var, her millette her toplumda var bunlar bütünün birlik içinde olmasına mani değil. Bilgi ve deneyim birlikle birlikte gücü katlanan olgular, herkes bunun bir modülü olmayı seçebilir. Tarih boyunca birlik olan ve geleceğe bakan her millet başarılı olmuş, istisnasını ben bulamadım. Bizi de Türk dünyası olarak güçlü kılanlar bu yazıyı okuyup da bir adım da ben atayım diyenler, ne kadar çok olursak o kadar sağlam yol alırız denizlerde.
Can BESEV
Peninsula Petroleum – İcra Kurulu Üyesi ve İş Oluşturma Müdürü
Kaynak: 7DENİZ DERGİSİ
Yorum Yap