BIMCO’nun ‘Tanker Nakliyeciliği Piyasasına Genel Bakış Kasım 2024’ raporuna nazaran, ham tanker arzının, sipariş defterinin küçük kalması nedeniyle 2025’te %1,3 ve 2026’da %2,1 büyümesi bekleniyor. Eser tankeri arzındaki büyümenin, büyük sipariş defterinden teslimatların artmasıyla 2025’te %3,7 ve 2026’da %7,3 olacağı iddia ediliyor. Tanker temellerinde öngörülen zayıflamanın 2026’da seyir suratını düşürmesi öngörülüyor. 2025 yılında seyir suratının 2024 yılına kıyasla değerli bir değişiklik göstermesi beklenmiyor.
BIMCO, arz/talep istikrarının 2025 yılında ham tankerler için piyasa şartlarında hafif bir güçlenme, eser tankerleri için ise hafif bir zayıflama kaydedeceğini belirtiyor.
BIMCO’nun her iki bölüm için de talep varsayımı 2025 yılında %2,5-%3,5’lik bir artış istikametinde lakin eser tankeri piyasası filo ve arzın daha süratli büyümesiyle gayret etmek zorunda kalacak.
BIMCO’nun kasım ayı tanker nakliyatına ait raporuna nazaran, 2025 yılı boyunca Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı’ndan kaçınan gemilerin oranının 2024 yılı ile tıpkı düzeyde kalacağı varsayılıyor. Fakat, gemilerin olağan rotalarına daha erken dönmesi halinde, her iki pazar da zayıflamaya başlayabilir. 2026 yılında her iki bölüm için de piyasa şartlarının berbata gideceği kestirim ediliyor. Gemilerin olağan rotalarına döneceği ve bunun da sefer aralıklarının kısalmasına neden olacağı varsayımında bulunuluyor. Arz ve talep büyümesi ortasındaki farkın yüzde 12 puan olacağı iddia edildiğinden, eser tankeri piyasasındaki zayıflama hayli değerli olabilir.
Ham tanker piyasasında ise birebir farkın yüzde 4 puan olacağı kestirim ediliyor.
Gemilerin 2026 yılında Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı’na geri dönememesi halinde, arz ve talep büyümesi ortasındaki farkın ham ve eser tankerleri için sırasıyla yüzde 1 ve 6 puana düşeceği belirtiliyor.
“Navlunlar düşecek”
2024’te her iki dalda de geçen yıla kıyasla daha yüksek periyodik kiralama oranları, ikinci el gemi fiyatları ve yeni inşa fiyatları görüldü. Eser tankeri piyasasında da Baltık Borsası Pak Tanker Endeksi (BCTI) yükselirken, Baltık Borsası Kirli Tanker Endeksi (BDTI) düşüş kaydetti. BIMCO, 2025 için kestirim edilen arz ve talep artışı göz önüne alındığında, 2025 navlun oranlarının ham tankerler için biraz düzgünleşmesini ve eser tankerleri için biraz zayıflamasını beklediğini kaydetti. 2026 yılında her iki piyasada da navlunların düşeceği kestirim ediliyor.
Yılbaşından bugüne, geçen yıla kıyasla zayıflayan ham tanker navlun oranları, müddetli kiralama oranlarının ve ikinci el fiyatlarının geçen yılki düzeylerin altına düşmesine neden olmadı. Fakat, navlun oranlarına paralel olarak, son vakitlerde her iki kesim için de müddetli kiralama oranlarının geçen yılki düzeylerin gerisine düştüğü görüldü. Hem müddetli kiralama oranlarının hem de ikinci el fiyatlarının navlun oranlarını takip edeceği, yani 2025’te küçük değişikliklerin akabinde 2026’da düşüşler yaşanacağı beklentisi hâkim.
Küresel sipariş defteri artarken yeni inşa fiyatları da yükselmeye devam etti. Konteyner gemileri ve gaz tankerleri sipariş defterini domine etmeye devam ediyor fakat sipariş defterindeki yıldan yıla artışın büyük bir kısmını tanker gemilerinin yeni kontratları oluşturuyor. Tıpkı vakitte, konteyner gemisi kontratları daha evvel beklenenden daha yüksek olduğu için konteyner sipariş defteri sabit kaldı. Ayrıyeten, dökme yük gemisi sipariş defteri de filo büyüklüğünün %10’u civarında sabit bir düzeyde seyretti.
2025 yılı boyunca gemiler yine yönlendirilmeye devam edecek
BIMCO’nun raporuna nazaran, hala yeni inşa fiyatlarının tepeye yakın olacağı beklentisi olsa da, konteyner armatörlerinin yeni gemilere yönelik iştahının sürpriz bir halde devam ettiği de göz gerisi edilememesi gereken bir gerçek. Ayrıyeten, dökme yük gemisi kontratlarındaki bir artış da fiyatları üst çekebilir.
Makro ortam Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı geçişleri Husi taarruzlarından etkilenmeye devam ediyor. BIMCO, görünürde bir tahlil olmadığından, temel senaryoyu, gemilerin 2025 yılı boyunca tekrar yönlendirilmeye devam edeceği ve 2026 yılı boyunca gemilerin olağan rotalarına dönebileceği varsayımıyla değiştirdiğini vurguladı. Misal halde, Rusya’nın petrol ve petrol eserleri ihracatına yönelik yaptırımlar devam ediyor ve bu durumun hem Kızıldeniz hem de Süveyş Kanalı boyunca süreceği varsayılıyor.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) global petrol talebinin 2024 yılında günlük 0,9 milyon varil (mbpd) artarak 102,8 mbpd’ye ulaşacağını varsayım ediyor.
Yıllık bazda %0,9’luk artışın akabinde 2025 yılında %1,0’lık bir artışla 103,8 mbpd’ye ulaşması bekleniyor. Bu, 2022’deki %2,6’lık ve 2023’teki %2,0’lık talep artışıyla kıyaslandığında daha düşük. Rafinerilerdeki ham petrol üretiminin 2024 yılında 82,8 mbpd’de kalacağı ve 2025 yılında 83,4 mbpd’ye yükseleceği kestirim ediliyor. Bu da her iki yılda da yıllık bazda %0,7’lik bir artış manasına geliyor.
2024’ün ikinci yarısında petrol talebinin evvelki iddialara nazaran 0,3 mbpd daha düşük olması beklenirken, rafineri üretiminin ağustos iddialarına nazaran 0,8 mbpd daha düşük olması bekleniyor.
2025 yılında petrol arzı talepten daha süratli artacak
Çin’deki rafineri üretiminin 2024’teki düşüşe karşın 2025’te toparlanması ve 2023’ten daha yüksek bir düzeyde gerçekleşmesi bekleniyor. Güneydoğu ve Güney Asya ile Orta Doğu’nun üretim artışının öbür ana itici güçleri olması öngörülüyor. Petrol arzının 2025 yılında talepten daha süratli artacağı ve 1,2 mbpd’lik bir arz fazlasına yol açacağı öngörülüyor.
Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve başka üye olmayan ülkeler (OPEC+) ortaklaşa kararlaştırılan üretim kesintilerini gevşetmeye başlarsa, arz fazlası 2 mbpd’ye yaklaşabilir. Bu arz fazlası petrol fiyatları üzerinde baskı yaratarak talebi destekleyebilir ve ithalatçıları stok oluşturmaya teşvik edebilir. ABD, Kanada, Brezilya, Guyana ve Norveç OPEC+ dışı arzı artırıyor. Global iktisatta, büyümenin hızlanmasının IEA’nın kestirimlerinin ötesinde kıymetli bir petrol talebi artışı sağlayabileceğine dair hiçbir işaret yok.
ABD, Çin ve Hindistan’daki büyümenin 2023’e kıyasla yavaşlayacağı kestirim ediliyor. Lakin Hindistan’ın hala etkileyici büyüme oranlarına sahip olacağı öngörülüyor. Buna karşılık, Çin’deki büyümenin 2024 yılında %4,8’e ulaşması ve önümüzdeki yıllarda yavaşlama göstermesi bekleniyor.
Bu ortada dünya genelinde yeni seçilen hükümetler de görünümü değerli ölçüde etkileyebilir. Özellikle, ABD Başkanı seçilen Donald Trump’ın ABD’nin tüm ithalat tarifelerini değerli ölçüde artırma ve Çin’in ithalat tarifelerini daha da yükseltme planları, ABD ve dünyadaki büyüme üzerinde olumsuz bir tesir yaratabilir.
2024 yılında Avrupa, Kuzeydoğu Asya ve Kuzey Amerika’nın 2023 yılına kıyasla daha az ithalat yapacağı iddia ediliyor. BIMCO, Çin’e yapılan ithalatın 2025 yılında büyümeye geri döneceğini ve Güneydoğu ve Güney Asya’ya yapılan hacimlerle birlikte hem 2025 hem de 2026 yıllarında büyümenin ana itici güçleri olacağını kestirim ediyor. Öte yandan, rafineri kapasitesi ve rafineri iş hacmi düşmeye devam ettikçe Avrupa’ya yönelik hacimlerin de düşmeye devam edeceği öngörülüyor.
Ton-mil büyüme varsayımı yükseltildi
Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı’nın tekrar yönlendirilmesinin 2025 yılı boyunca 2024 yılındaki üzere devam edeceği varsayımından hareketle, ton mil büyüme kestirimi 2025 yılında %2,5-%3,5 düzeyine yükseltildi. Amerika’da petrol arzı genişlemeye devam ettiği için 2025 yılında biraz daha uzun sefer uzaklıkları bekleniyor.
Tankerler 2026 yılında Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı’na geri dönebilirse, sefer uzaklıkları kısalacağından ton milin %1,5-%2,5 düşeceği iddia ediliyor. Tankerlerin geri dönememesi halinde ise ton milin %0,5-%1,5 oranında artması öngörülüyor. BIMCO, eser tankerleri için 2025 yılı kargo hacmi büyüme iddiasını %2,5-%3,5’e yükseltti.
Normalden daha fazla ham petrol tankerinin pak eser ticaretine girmesi nedeniyle 2024’ün ikinci yarısındaki hacimler hayal kırıklığı yarattı. BIMCO’nun raporuna nazaran, bu durumun 2025 yılında tekrarlanması beklenmiyor ve bu hacimlerin tekrar eser tankerleri tarafından kaldırılacağına ve böylelikle son varsayıma kıyasla büyümenin artacağına inanılıyor. 2026 yılı için eser tankeri kargo hacimlerinin %0,5-%1,5 oranında artacağı varsayım ediliyor. 2025 yılında olduğu üzere, Asya’nın artan hacimler için ana varış noktası olması bekleniyor. Ton milin 2025 yılında %2,5-%3,5 oranında artacağı, fakat 2026 yılında %4,5-%5,5 oranında düşeceği öngörülüyor.
2026’da ton mili düşüşüne yol açacak olan Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı üzerinden yapılan daha kısa sefer uzaklıkları. Gemilerin olağan rotalarına geri dönememesi halinde, ton milin 2026 yılında %1,5-%2,5 oranında artacağı kestirim ediliyor.
Ham petrol ve eser tankeri talebi artabilir
Daha evvel de belirtildiği üzere, OPEC+’nın 2025 yılında üretim kesintilerini gevşetmeye başlaması ihtimali bulunuyor. Bu durum değerli bir petrol arz fazlasına yol açabilir ve petrol fiyatlarını aşağı çekebilir. Düşük fiyatlar petrol talebinin artmasını ve stokların artmasını destekleyebilir.
Bu durum hem ham petrol hem de eser tankeri talebini artırabilir, lakin stok artışı yalnızca süreksiz bir tesire sahip olabilir. Fiyatlar daha sonra artarsa, ithalatçılar ithalat yerine bu stoklara yönelebilir ve ham tanker talebinde kısa vadeli bir düşüşe neden olabilir.
Öte yandan, Donald Trump idaresinin seçim kampanyası sırasında vadettiği ithalat tarifelerini uygulamaya koyması halinde, ticaret ortakları misilleme yapabilir ve bu da hem global ticarete hem de ekonomik büyümeye ziyan verebilir. Bu da global petrol talebini düşürebilir. Ukrayna’daki savaşın tahlilinin Avrupa Birliği’nin Rus petrol ihracatına uyguladığı yaptırımları kaldırmasına yol açması halinde talep istikametli ek riskler ortaya çıkabilir.
Teslimatların artmasıyla arz da artacak
Bu durum, yaptırımların uygulanmasından bu yana görülen ticaret kaymalarının bilakis dönmesine ve hasebiyle deniz aralığının kısalmasına yol açabilir. Fakat BIMCO, bu senaryonun pek mümkün olmadığını kıymetlendiriyor.
BIMCO, mevcut sipariş defterindeki teslimatların artmaya başlamasıyla önümüzdeki yıllarda arzın tekrar artacağını varsayım ediyor.
Bununla birlikte, arz artışı talep artışını geride bıraktıkça ortalama seyir suratının da düşmeye başlayacağı düşünülüyor. Arzda 2025 yılı için öngörülen büyüme, aylık ortalama filodaki büyümeye paralel. Yeni inşa teslimatlarındaki artışla birlikte, daha yüksek geri dönüşüm faaliyetlerine geri dönüleceği varsayım ediliyor. Fakat, Rusya’ya uygulanan yaptırımlar nedeniyle, eski tonajın olağanda olması gerekenden daha fazla talep görmeye devam edeceği öngörülüyor. Bu nedenle BIMCO’nun geri dönüşüm kestirimi piyasa şartları göz önüne alındığında olağanda beklenenden daha düşük. Toplamda, ham petrol ve eser tankeri filolarının 2025-2026 devrinde sırasıyla 14,3 milyon ve 23,4 milyon deadweight büyüyeceği iddia ediliyor.
Suezmax ve VLCC segmentleri ham tanker büyümesinin birçoklarını sağlarken, MR ve LR2 segmentleri eser tankeri kesiminde en fazla büyümeyi gerçekleştirecek. 2024 ve 2026 yılları ortasında Suezmax ve VLCC segmentlerinin sırasıyla %8,5 ve %1,6, MR ve LR2 segmentlerinin ise %10,7 ve %22,5 oranında büyümesi bekleniyor.
2024 sonu ile 2026 ortasında Suezmax ve VLCC segmentlerinin sırasıyla %8,5 ve %1,6 oranında büyümesi beklenirken, MR ve LR2 segmentlerinin %10,7 ve %22,5 oranında genişlemesi öngörülmektedir. 2024’ün ikinci yarısında piyasalarda yaşanan gerileme seyir suratlarının düşmesine neden olsa da şu ana kadarki yıl ortalaması 2023’e paralel seyrediyor.
7DENİZ
Yorum Yap